Czwarta Zasada

Ochrona przed wpływami zewnętrznymi
Według medycyny chińskiej istnieje 5 czynników klimatycznych, które wywierają istotny wpływ na stan naszego organizmu.

Są to: gorąco, suchość, wilgoć, zimno i wiatr.

Gorąco odpowiada przemianie ognia – jego nadmiar nie musi przejawiać się gorączką, ale także pragnieniem lub obstrukcją. Nadmiar gorąca może być bardzo niebezpieczny. Powstaje ono w naszym organizmie na skutek przepracowania lub nadmiaru negatywnych emocji. Powoduje wysoką gorączkę, przyspieszony oddech, a nawet odwodnienie.

Suchość – utrata płynów – dominuje jesienią, która odpowiada przemianie metalu. Na działanie suchości są narażone osoby mieszkające i pracujące w centralnie ogrzewanych budynkach. Powoduje to wysychanie błon śluzowych, chrypkę, przesuszenie skóry.

Wilgoć dominuje latem – to gromadzenie płynów i innych wydzielin organizmu. Jej nadmiar
powoduje obrzęki i wolniejsze krążenie. Wilgoć odpowiada powolnej i parnej przemianie Ziemi. Najbardziej niebezpieczna jest wilgoć. Powinniśmy unikać przebywania w zawilgoconych
pomieszczeniach i nie dopuszczać do przemoknięcia na deszczu. Wilgoć powoduje stany
depresyjne, bóle stawów, bardzo silną senność.

Zimno odpowiada przemianie wody i spowalnia procesy metabolizmu oraz krążenie krwi.
Zimno wnika do naszego organizmu głównie za sprawą spożywania zimnych pokarmów oraz
wskutek niechronienia się przed zbyt niską temperaturą. Objawami nadmiaru zimna są:
niestrawność, częstomocz, ciągłe uczucie zimna, rwące bóle w całym ciele.

Wiatr – jego zewnętrzny atak powoduje swędzenie, wrzody, przeziębienie. Przenika przez

bariery ochronne ciała i przez to toruje drogę innym szkodliwym klimatom – wilgoci, suszy,
zimnu i gorącu. Wiatr wpływa negatywnie przede wszystkim na górną część ciała. Powoduje
przeziębienia, infekcje wirusowe i bakteryjne, schorzenia laryngologiczne.
Jeśli uchronimy się przed wpływem gorąca, suchości, wilgoci, zimna oraz wiatru, będziemy
zdrowsi i mniej podatni na zarazki powodujące przeziębienia.

 

Wskazówki :

-ubieraj się odpowiednio do temperatury
-uważaj na zmiany temperatury/zdejmuj albo ubieraj w miarą potrzeby/
-unikaj przeciagów
-Staraj się przebywać w suchych pomieszczeniach
-staraj się aby ciało twoje było suche i zabezpieczone przed wilgocią
-jeżeli jesteś wrażliwy na wilgoć powinieneś uważać na dietę, unikać produktów tworzących śluz i wilgoć
-w suchym pomieszczeniu powiesić pojemniki z wodą
-gdy dolega suchy kaszel stosować inhalacje
-nie przebywaj długi czas na słońcu, chroń skóre
-gorąco może pojawić się przez nie właściwą dietę a więc zmień ją

Trzecia zasada

Odpoczynek, aktywnośc fizyczna oraz sen

Medycyna chińska zaleca przeplatanie okresów pracy okresami wypoczynku i aktywności fizycznej. Taki właśnie tryb życia wpływa na poprawę zdrowia i przynosi zadowolenie.Jin/Jang
Nadmiar pracy prowadzi do braku czasu na troskę o własne zdrowie. Gdy się przepracowujemy nasze ciało pokazuje „chorobą”, że chce już przestać.

Jeżeli nie będziemy słuchać swojego organizmu może to doprowadzić do schorzeń
powirusowych. Powinnniśmy zastanowić się również czy praca daje nam zadowolenie, gdyż skrajny stres zmniejszy w końcu naszą wydajność.

 

 

 

 

Jeżeli nie lubimy swojej pracy możemy sobie pomóc poprzez np.wewnętrzny uśmiech, który nie musi być widoczny./ Aktywność fizyczna poprawia stan zdrowia na różne sposoby, pomaga też organizmowi w lepszym wykorzystaniu kalorii, co z kolei pomaga w obniżaniu masy ciała i utrzymaniu pożądanej wagi. Może ona prowadzić do wzrostu podstawowej przemiany materii, zmniejsza apetyt oraz pomaga w redukcji masy tłuszczowej ciała.

 

 

Aktywność fizyczna poprawia stan zdrowia na różne sposoby:

• zmniejsza czynność mięśnia sercowego,
• obniża ryzyko chorób sercowo-naczyniowych,
• zwiększa ilość masy kostnej,
• chroni przed osteoporozą,
• nasila spalanie kalorii,
• sprzyja obniżeniu masy ciała i utrzymaniu pożądanej wagi,
• prowadzi do wzrostu podstawowej przemiany materii,
• zmniejsza apetyt,
• pomaga w redukcji masy tłuszczowej ciała.

 

Dobry, zdrowy sen działa jak lekarstwo i najlepszy kosmetyk. Pozwala odpocząć, zregenerować siły, nabrać dystansu do wielu spraw. Sen jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu.Gdy śpimy, uspokaja się rytm serca, normuje ciśnienie, oddech staje się równomierny i głębszy. Wtedy też wydzielany jest w organizmie hormon wzrostu, który powoduje nie tylko rośnięcie (u dzieci i młodzieży), ale i odnowę tkanek.

Nocą odpoczywają również nasze oczy – ciemność jest im potrzebna do przemiany witaminy A w niezbędny do widzenia retinol. Ponieważ tlen lepiej dociera do tkanek, cera po dobrze przespanej nocy jest promienna, różowa.

Druga zasada

Emocje jako czynniki chorobotwórcze

Myśli i emocje pozytywne nas wzmacniają i budują, a negatywne działają destruktywnie

Gniew, złosć, strach, radość, żałoba, wstrząs, zmartwienia i smutek wszystkie te emocje mają ogromny wpływ na stan naszego zdrowia. Mówiąc inaczej są one przyczynami wielu chorób. Dlatego powinniśmy starać się je odreagować np. sportem.

Gniew, złość są najgorsze z wszystkich złych emocji burzą spokój twojej duszy i niszczą twoje zdrowie! Złość może być wywołana strachem, bólem urazem. Złość to określony sposób spostrzegania i interpretowania zachodzących sytuacji. Dlatego starajmy się panować nad swoim gniewem. To my sami jesteśmy odpowiedzialni za nasze uczucie i reakcje. Właśnie to może być okazją do ćwiczeń samokontroli naszego umysłu! Według chinskiej medycyny gniew zakłóca działanie funkcji wątroby a więc i nasz wzrok.

Strach, niepokój…. o coś, co może się wydarzyć w przyszłości. Oba służą jedynie do utrzymywania ludzi w niemocy podczas teraźniejszości. Ludzie martwią się o zdrowie, zamiast o nie dbać. Martwią się o sytuację finansową, zamiast ją stabilizować albo poprawiać. Możemy martwić się dosłownie wszystkim: wypadkami, opiniami innych, pieniędzmi, pogodą a nawet tym, że nie mamy się czym martwić (bo nie wiemy, co ewentualnie może się wydarzyć), ale w ten sposób nie przyczynimy się ani trochę do zmiany przyszłości, za to efektywnie unikniemy działania. Strach, niepokój i niepwność atakują funkcje żołądka i przewodu pokarmowego.

Smutek czy żal np. kogoś bliskiego, powoduje obniżenie energii i zapału do podejmowania różnych czynności , obciazenie systemu odpornosciowego co może spowodoważ raka, artretyzm, schorzenia układu trawiennego, choroby serca i płuc. Pozytywne nastawienia pomagają nam zachować harmonię emocjonalną. Radość i dobry humor to wielka siła, która prowadzi do zdrowia. Chinczycy od tysięcy lat znają siłe pozytywnego stanu umysłu. Ludzie „zdrowi umysłowo” są szczęśliwi i zadowoleni potrafią troszczyć sieę o siebie i innych, jak również zajmować się produktywnością oraz twórczą pracą.

Jak powinniśmy radzić sobie z negatywnymi emocjami, które powodują blokady emocjonalne?

1/ Spojrzenie na emocje z dystansu
2/Siła afirmacji
3/Rozmowa to terapia
4/Uwalnianie emocji/np.sportem

Pierwsza zasada

Zrównoważona dieta to równowaga pokarmów tzn. jej skład i ilość. Spożywanie produktów zwierzęcych jest grożne, gdyż następstwem spożywania powyższych produktów jest gromadzenie w naszych organizmach Śluzu i Wilgoci. Prowadzi to do wielu schorzeń takich jak: wzdęcia, niestrawność, ociezałość kończyn,otyłość. Łączenie produktów spożywczych w zależności od ich natury energetycznej .

Codzienne odżywianie służy temu, żeby choroby w miarę możliwości wcale się nie pojawiały. Ponadto ma za zadanie niwelowanie niewielkich zaburzeń równowagi w organizmie i lekkich dolegliwości. Jeśli chodzi o charakter energetyczny, najważniejszą sprawą jest to, żeby potrawy składały się w większości z neutralnych produktów spożywczych oraz odświeżających i ciepłych warzyw.

Pokarmy zimne i gorące powinny być zawsze używane z rozwagą i w niewielkich ilościach.

Neutralne, ciepłe i odświeżające produkty spożywcze tworzą więc zrównoważoną bazę, a gorące i zimne służą jako dodatek.

Przestrzegam przed nadmiarem produktów zimnych również w gorącej porze roku. Właśnie latem czi znajduje się bliżej powierzchni ciała, a wnętrze, zwłaszcza żołądek i śledziona, jest szczególnie podatne na wychłodzenie.

Wiosną i latem używa się więcej produktów odświeżających, a jesienią i zimą – ciepłych.

Świeże zioła, sałaty liściowe, kiełki i owoce w niewielkich ilościach powinny urozmaicać jadłospis o każdej porze roku, latem w ilościach większych, a zimą w mniejszych.
Dla osób chcących odżywiać się w zrównoważony sposób przez cały rok podaję tu kilka reguł, ułatwiających właściwy wybór:

– Pięć smaków ma za zadanie zrównoważone odżywianie wszystkich organów. Im więcej smaków występuje w jednej potrawie, tym lepiej odżywione będą też narządy. Cel ten osiągasz, przygotowując potrawy z wieloma przyprawami i ziołami albo łącząc różne warzywa: marchew, kalarepkę i czerwone buraki, do tego proso lub polenta. W wyważonej potrawie wszystkie
smaki dają się wyraźnie odczuć, ale żaden nie przeważa.
– Zwracaj uwagę na kolor. Przyjemny zapach i bogactwo kolorów pobudzają soki trawienne i przygotowują żołądek na przyjęcie pożywienia. Potrawa, w której występuje wszystkie pięć kolorów, pobudza czi i wygląda bardzo apetycznie. Używaj żółtej papryki, selera, cukini lub brokułów, marchewki lub czerwonej papryki i czarnych wodorostów albo posyp gotową potrawę czarnym sezamem.
– Pokarmy przemiany Ziemi stanowią wyjątek. Można ich używać bez dodatku innych smaków, a mimo to narządy będą odżywione w zrównoważony sposób, bowiem słodki smak działa harmonizująco i rozprowadza czi po całym ciele. Gularz wołowy możesz więc podawać z grysem kukurydzianym i fasolką szparagową, a marchewkę z prażonymi orzechami laskowymi i kaszą jaglaną.

Ważną rolę odgrywają aromatyczne zioła i przyprawy. Kminek, gałka muszkatołowa, tymianek, szałwia, majeranek i świeży imbir nie tylko dodają smaku potrawom, ale również ułatwiają ich trawienie, zwłaszcza ciężko strawnych dań zawierających strączkowe, mięso albo dużo tłuszczu. To samo odnosi się do świeżych ziół kuchennych, którymi posypujesz potrawy bezpośrednio przed podaniem albo pozwalasz im się krótko pogotować. Nawet najprostszym daniom dodają one szczególnego aromatu. Świeża bazylia, oregano, szczypiorek, rzeżucha i rucola rozpraszają monotonię i nadają potrawom świeżość.

Aby wykorzystać i równoważyć wpływy pór roku, trzeba czasem w szczególny sposób podkreślać poszczególne smaki lub charakter energetyczny.
Wiosną, jak mówią Chińczycy, przeważają czi i wiatr – istnieje więc niebezpieczeństwo wysuszenia. Wiosna jest również właściwą porą dla wzmocnienia wątroby i pęcherzyka żółciowego. Używaj teraz produktów zawierających przemianę drzewa, aby uzupełnić i chronić soki ciała: zielone warzywa, zwłaszcza liściowe, kiełki, sałaty i świeże zioła. (…)

 

Latem dominuje gorąco. Używaj teraz częściej jinizujących metod gotowania, chłodnych warzyw, grzybów, duszonych pomidorów, sałat liściowych, kiełków, owoców i tofu, a mniej mięsa. Rób sałatki z gotowanych warzyw, są strawniejsze od surowych. Gorące potrawy i napoje pomagają lepiej znosić upał, bowiem zmniejszają różnicę temperatur między wnętrzem i zewnętrzem organizmu.

 

Jesienią przeważa w organizmie susza, chociaż w naszych szerokościach geograficznych nie odnosi się takiego wrażenia. We wnętrzu organizmu panuje jesienny nastrój: soki przemieszczają się w głąb ciała, tak że płuca i jelito grube mają tendencję do wysychania, objawiającą się suchym kaszlem i zatwardzeniem. Ryż, rzepa, rzodkiewka i białe warzywa, takie jak kalarepka, kalafior i wężymord (skorzonera) wzmacniają i chronią organy przemiany Metalu. Jednocześnie należy przygotowywać ciało na nadejście zimnej pory roku przez wzmacnianie odporności. Do tego celu nadaje się por, cebula, świeży imbir, inne ostre przyprawy i baranina. Zawartość białka w pożywieniu powinna teraz zostać zwiększona przy pomocy mięsa, ryb, jajek, warzyw strączkowych i orzechów. Wzmacniające zupy i potrawy jednodaniowe są pożywną podstawą rozwijania odporności przeciwko niesprzyjającym zimowym warunkom.

 

Zimą dominuje chłód. Używaj teraz jangizujących metod gotowania i ciepłych pokarmów, korzeni i ziół. Pamiętaj jednak, aby ciepłe potrawy równoważyć chłodnymi warzywami i zimowymi sałatami. Zima jest właściwą porą do budowania rezerw. Dotyczy to przede wszystkim kości, które w idealnych warunkach korzystają zimą z bogatych dostaw substancji mineralnych. Dobrze nadają się do tego algi – morskie wodorosty – pasujące do zup, potraw jednodaniowych i warzyw strączkowych. Również orzechy są zasobne w minerały i poprawiają smak sałatek, kompotów oraz potraw z warzyw. (…)


Żywność którą spozywamy powinna:

1/dobrej jakości
2/temperatura jedzenia
3/smak jedzenia
4/Regularne odżywianie
5/Przyjemność czerpana z odżywienia

 

1/Produkty, które spożywamy powinny być jak najmniej przetworzone oraz spożywane odrazu po przygotowaniu oraz najmniej skażone./pestycydami itp./

 

2/Temperatura jedzenia oznacza to, że pokarmy dzieli się na gorące, ciepłe, neutralne,ochładzające, zimne.

 

Gorące produkty to między innymi cebula, chrupki ryż, curry, czarny pieprz, czekolada, kawa, mango, masło orzechowe, masło, ostre chili, pstrąg, sezam, tłuszcz kurzy, wędzona ryba, whisky.

Ciepłe produkty to między innymi brzoskwinie, cukier trzcinowy, czosnek, daktyle, fasola nakrapiana, fasola jaś, granaty, homar, imbir, indyk, jęczmień, kasztany, krewetki, kurczak, małze, marchewka, ocet, orzechy włoskie, owies, pory, rzepa, ser, szynka, wino, wołowina, zielony pieprz, ziemniaki, żółtko jaja.

Neutralne produkty to między innymi bataty, białko jaja, brązowy ryż, buraki, chleb, ciecierzyna, cukier, czarna herbata, daktyle, fasola-aduki, czerwona, szparagowa, gorąca woda, groch, kapusta, łosoś, miód, mleko, morele, ostrygi, rodzynki, śliwki, wieprzowina, winogrona, wiśnie, żyto.

Ochładzajace produkty to między innymi ananasy, arbuz, brokuły, cykoria, dziki ryż, gruszki, jabłka, kalafior, mango, pomarańcze, mandarynki, pszenica, rabarbar, rzepa, rzodkiewka, seler, soja, sól, szparagi, szpinak truskawki, wodorosty.

Najlepiej większość produktów na codzienne posiłki wybierać z grupy Neutralnych, a Ciepłe i Ochładzające produkty spożywać tylko w nie wielkich ilościach.

 

3/ Smak produktów i związane z nimi organy wewnętrzne

Gorzki serce i jelito cieńkie
Słodki żołądek i śledziona
Ostry płuca,jelito grube
Słony nerki, pęcherz żółciowy
Kwaśny wątroba, pęcherzek żółciowy

 

Właściwości smaków

 

Gorzkie produkty nieco ochładzają organizm, pobudzają procesy trawienne oraz działają przeczyszczająco. Poza tym poprawiają apetyt, obniżają poziom płynów, oczyszczają z toksyn /wyraźnie odchudza/ Korzystnie wpływa również na naszą krew, gdyż ją oczyszcza i rozrzedza.

 

Słodkie produkty dają energię, ale sprzyjają odkładaniu się tłuszczu i śluzu. Bardzo słodkie pokarmy w nadmiernych ilościach osłabiają żołądek i śledzionę. Większość naszego jedzenia jest słodkie/ nie myślę tu o słodyczach/
Im bardziej są te organy osłabione tym większy ma się apetyt na słodycze!

 

Ostre produkty wzmagają apetyt i trawienie.

 

Słone produkty działają moczopędnie, usuwając nadmiar wody z organizmu. Nie powinno się je spożywać w nadmiernych ilościach. Oczyszcza organizm z toksyn i martwych komórek. Ciekawostka: aby uchronić się przed wieloma dolegliwościami i zatrzymać młodość stosuje się kurację słonym smakiem. Należy po każdym posiłku ssać przez chwilkę 2 kryształki soli, po czym wypluć wraz z śliną. Jednak nie należy przesadzać z jej ilościa.
Niewskazane jest dla chorych na nerki i nadciśnienie

 

Kwaśne produkty zatrzymują wydalanie i mają działanie obkurczające.
Poniżej parę przykładów:

 

Gorzki: Brokuły, cykoria, herbata z liści malin, kawa, ocet owocowy, piwo, rzepa, rzodkiewki sałata, seler szparagi, grejpfrut, owies, oliwki, chrzan, zielona herbata itp.

 

Słodki: ananasy, baranina, brzoskwinie, buraki, cukier, cukinia, daktyle, fasola, gruszki, grzyby, jabłka, jeczmień, kapusta, kukurydza, kurczak, maliny, mandarynki, marchewka, miód, mleko, morele, ogórek, orzechy włoskie oraz ziemne, owies, pomarańcze, pomidory, pszenica, ryż, ser, szpinak, śliwki, truskawki, wieprzowina, wino, winogrona, wiśnie, wołowina, ziemniaki itp.

 

Ostry: Chili, czarny, zielony oraz cayenne pieprz, czosnek, gałka muszkatułowa, goździki, kminek, majeranek, mięta, musztarda, olej sojowy, pory, rozmaryn, rzepa, imbir, cynamon itp.

 

Słony: algi, jeczmień, kaczka, kraby, małże, ostrygi, proso, sardynki, sól, wodorosty.

 

Kwaśny: agrest, cytryny, czarne porzeczki, granaty, grejpfruty, jeżyny, kwaśne śliwki, liczi, mango, oliwki, pstrągi, rajskie jabłka, ziele liściaste warzywa, szpinak, kefir, biały ser.

 

4/Regularne jedzenie pomaga naszemu żołądkowi gdyż reguluje nasze pragnienie głodu. Rutyna stabilizuje nasze nawyki, jadając regularnie będziesz mniej podjadać między posiłkami. Powinniśmy także zwracać na odpowiednie warunki w jakich je jemy tzn. spokojnie siedząc i rzując a nie łykając pokarm.

 

5/Przyjemność z jedzenia: jeżeli nowa dieta będzie nam smakować to spowoduje, że posiłki będą odżywcze. Zdrowa dieta nie zawsze może nam na początku smakować. Musimy się zastanowić co wolimy nudne nawyki żywieniowe czy nowe zmiany z których będziemy mieli wiele korzyści zdrowotnych.

Pięc zasad zdrowego życia

Tajniki Pięciu Przemian…licząca ponad trzy tysiące lat tradycyjna medycyna chińska, oparta m. in. na zasadzie tzw. Pięciu Przemian, w taki właśnie sposób leczy i zapobiega chorobom, dając nam do ręki cudowne, mądre narzędzie codziennego regulowania i harmonizowania naszej psyche i somy, stanowiącej przecież nierozerwalną całość.

Główną myślą zasady Pięciu Przemian jest, ąby stosować posiłki zrównoważone, czyli zawierające wszystkich 5 smaków (słodki, gorzki, ostry, słony i kwaśny) gdyż tylko wtedy organizm jest zdrowy, pełen energii i odporny na choroby.

Prastara sztuka gotowania każdy proces, a więc także proces przyrządzania potraw, podlega stadiom Pięciu Przemian w kolejności cyklu odżywczego: Drzewo, Ogień, Ziemia, Metal, Woda i znów Drzewo…. Drzewo ożywia Ogień, ciepło Ognia budzi Ziemię do życia, z Ziemi powstaje Metal, Metal ożywia Wodę, Woda karmi i odżywia Drzewo. Po wiośnie (Drzewo) następuje lato (Ogień), potem późne lato (Ziemia), jesień (Metal) i zima (Woda).

 

Fazom tego cyklu przyporządkowany jest nasz zegar biologiczny, a także nasze najważniejsze narządy. Wsparcie danego narządu może odbywać się poprzez wzmocnienie jego Żywiołu, także przez przyrządzanie potraw w tym właśnie elemencie. Żołądek, śledziona i trzustka ulokowane są w Żywiole Ziemi. Potrawy przygotowywane w tym Żywiole będą je wzmacniać i równoważyć.

 

 

Pięciu Elementom odpowiada pięć podstawowych smaków: Drzewo to kwaśny, Ogień – gorzki, Ziemia – słodki, Metal – ostry, Woda – słony. Każdy produkt spożywczy jest ekspresją jednego z tych elementów, jednego ze smaków. Na przykład: ziemniaki to element Ziemi i smak słodki, cebula czy pieprz znajdują się w elemencie Metalu – smaku ostrym; sól, woda zimna – w smaku słonym i elemencie Wody; zielone natki, biały ser, kurczak – w smaku kwaśnym i elemencie .Drzewa; wrzątek i liść laurowy – w Ogniu i smaku gorzkim. Gotując, warto więc zaopatrzyć się w odpowiednie tabele, aby poznać właściwości poszczególnych produktów.

 

W przyrządzaniu potraw istotna jest kolejność, w jakiej dodajemy do nich poszczególne składniki (zgodnie z kołem Pięciu Elementów), ważne jest również łączenie ich w odpowiednich proporcjach. Najważniejsze jest jednak to, co dodamy na końcu. Np. gdy zupę doprawimy na zakończenie kurkumą, pozostanie ona w Żywiole Ognia. Ogień zaś zbawiennie wpływa na nasze wychłodzone i zakwaszone organizmy. Zresztą wszystko, co gotowane rozgrzewa, uzupełnia brak energii, łagodzi wychłodzenie spowodowane niewłaściwą dietą.

 

 

 

Bowiem jesteś tym, co jesz. W naszym klimacie, zgodnie z teorią Pięciu Przemian, niezbędne jest wzmacnianie energii jang przez stosowanie potraw gotowanych, neutralnych i rozgrzewających. Wychładzający jogurt, niezbędny jest w pełnej ognistych przypraw i pieczonych mięs diecie Bułgarów, żyjących w ciepłym klimacie. Dla nas, Polaków żyjących w klimacie chłodnym, kiedy przez większą część roku skazani jesteśmy na swetry i kurtki, ten sam jogurt (spożywany najczęściej z dodatkiem cukru i owoców) nie jest wcale zdrowy.

Przeciwnie – pogłębia jeszcze wychłodzenie organizmu przyczyniając się do niestrawności i wzdęć. Podobnie herbata czarna i zielona – niezbędna jest w diecie ciepłolubnych Chińczyków, którzy nie jedzą pieczywa, a większość ich potraw jest gotowana lub duszona. Herbaty te mają bowiem właściwości równoważenia elementu ognia i ochładzania organizmu.
Dla nas, wychłodzonych dietą i klimatem, jest zdecydowanie niewskazana. Znacznie lepsze są ciepłe napoje ziołowe w elemencie Ziemi. Apetyt na słodycze, codzienna praktyka jedzenia dużej ilości pieczywa jest wg Chińczyków nie tylko szkodliwym nawykiem, ale także skutkuje niedoborem energii śledziony. Zrównoważenie śledziony gotowanymi potrawami ze zbóż i warzyw w żywiole Ziemi, z czasem ten zły nawyk złagodzi i wyeliminuje, dając przy okazji prezent w postaci stopniowej likwidacji nadwagi.

 

Pierwsza zasada zrownoważona diet

 

Druga zasada: Emocje jako czynniki chorobotworcze

 

 

Trzecia zasada: odpoczynku, aktywnosci fizycznej oraz snu

 

Czwarta zasada: ochrona przed wplywami z zewnetrznymi

 

Piata zasada: szanuj swoja energie zyciowa, czyli JING

 

Medycyna chińska opisuje procesy zachodzące w ludzkim ciele, używając określeń zapożyczonych z natury, takich jak ziemia, drewno, wiatr, suchość. Zgodnie z jej zasadami wyróżnia się 5 klimatów. Dominacja któregoś z nich może być przyczyną choroby.

 

Wiatr – jego zewnętrzny atak powoduje swędzenie, wrzody, przeziębienie. Przenika przez bariery ochronne ciała i przez to toruje drogę innym szkodliwym klimatom – wilgoci, suszy, zimnu i gorącu.

 

Gorąco odpowiada przemianie ognia – jego nadmiar nie musi przejawiać się gorączką, ale także pragnieniem lub obstrukcją. Wilgoć dominuje latem – to gromadzenie płynów i innych wydzielin organizmu. Jej nadmiar powoduje obrzęki i wolniejsze krążenie. Wilgoć odpowiada powolnej i parnej przemianie Ziemi.

 

Suchość – utrata płynów – dominuje jesienią, która odpowiada przemianie metalu.

 

 

Zimno z kolei odpowiada przemianie wody i spowalnia procesy metabolizmu oraz krążenie krwi.

Podobnie jak wspomniane klimaty panują nad porami roku, tak emocje są nadrzędnymi siłami w zakresie ludzkiej psychiki – złość, radość, smutek, zamyślenie, strach. Ich nadmiar zakłóca równowagę naszego organizmu.

Cebula zwyczajna

greens-266560_960_720

Wiadomości ogólne
Cebula zwyczajna jest rośliną zielną jednoroczną, dwuletnią i wieloletnią. Uprawiane jest wszędzie. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Uprawia się różne odmiany cebuli, prawie we wszystkich częściach świata. Znajduje również zastosowanie jako roślina lecznicza. Surowcem zielarskim jest świeża dojrzała cebula. Suszonych cebul używa się bardzo rzadko. Ma ostry zapach oraz słodkawo-korzenny smak i drażni gruczoły łzowe. Substancje zawarte w cebuli są zbliżone do substancji czosnku. Zawiera, oprócz dwuwodoroalliny i organicznych związków siarki, glikozydy flawonowe, pektynę i glukokininy.

Substancje te działają:

  • bakteriobójczo i przewbiegunkowo,
  • wspomagją usuwanie pasożytów z przewodu pokarmowego,
  • sprzyjają tworzeniu się i wydalaniu żółci,
  • obniżają ciśnienie krwi,
  • obniżają stężenie glukozy we krwi,
  • mają działanie wykrztuśne,
  • wywierają korzystny wpływ na funkcjonowanie przewodu pokarmowego,
  • pobudzają apetyt i wspomagają trawienie, osłabiają napięcie jelit,

wzmacniają tkankę łączną, wpływają na stan włosów, paznokci.

Cebulę podaje się wewnętrznie w różnych formach podobnie jak czosnek. W medycynie ludowej stosuje się cebulę zewnętrznie przeciw wszelkim ropnym chorobom skóry a sok z cebuli wpuszczony do nosa hamuje katar. Miazga ze świeżej cebuli i sok leczą rany, oparzenia, odmrożenia, owrzodzenia, urazy, gościec, wysypki, odciski, brodawki, piegi, trądzik skóry twarzy.

Sok, najlepiej z miodem, pije się przy suchym kaszlu, zapaleniu oskrzeli. Miazga z tartej cebuli i tartych jabłek zalecana jest w stwardnieniu (starczym) naczyń mózgu.

Należy pamiętać, że jej nadużywanie może okazać się szkodliwe w przypadkach ciężkich chorób nerek, wątroby, żołądka i serca.Zawiera związki siarki, fosforu, magnezu, cynku, krzemu, cenny zespół witamin A,B,C,PP,K i bogaty asortyment związków mineralnych, wzmacniających ogólną odporność organizmu na różne infekcje i choroby. Zawarta w cebuli miedź potrzebna jest organizmowi do regeneracji tkanki płucnej, zaś obecność żelaza i wapnia odgrywa ważną rolę w tworzeniu krwinek czerwonych (hemoglobiny) i tkanki kostnej.

Organiczne związki siarki wzmacniają strukturę kolagenu paznokci i włosów, zaś obecność fosforu i znikome ilości lecytyny przyczyniają się szczególnie do sprawnego funkcjonowania szarych komórek mózgu.

Zawartość krzemu i wapnia koniecznego do budowy i wzmocnienia kości sprawia, że cebula jest szczególnie polecana jako pożywienie dla młodzieży i starszych osób – dotkniętych osteoporozą.

Dzięki siarce, potasowi i jodowi cebula ma właściwości detoksykacyjne i antyinfekcyjne.

Także jej działanie moczopędne zostało potwierdzone badaniami.

Zawarte w cebuli glikozydy flawonowe, glukoza i inne związki organiczne oraz witaminy z grupy B, a także witaminy E, PP i niewielkie ilości witaminy C, odgrywają w procesach metabolicznych naszego organizmu poważną rolę. Zespół tych związków działa też żółciopędnie i żółciotwórczo, pobudza apetyt, wywiera korzystny wpływ na cały układ trawienny.

Działa też wiatropędnie, ale nie wiatrotwórczo. Zaleca się spożywanie cebuli chorym na marskość wątroby oraz ludziom otyłym. Najzdrowsza i najlepiej tolerowana przez organizm człowieka jest cebula surowa, dokładnie przeżuta. Nie zaleca się do surówek z dodatkiem cebuli dodawać octu, ponieważ kwas octowy utrudnia jej trawienie. Dla tych, których drażni zapach czosnku i cebuli, proponuję żucie ziarnen palonej kawy lub lepiej zielonej naci pietruszki, selera.

Przepisy

Miazga do okładów
Świeżą cebulę utrzeć na bardzo drobnej tartce lub zemleć w maszynce. Otrzymaną masę rozsmarować na gazie i przykładać na miejsca objęte bólem reumatycznym. Cebula powoduje miejscowe zaczerwienienie skóry. Uwaga – w trudno gojących się ranach, czyrakach, ropniach, owrzodzeniach itp. aby uniknąć dodatkowego zaczerwienienia skóry, stosujemy okłady z cebuli gotowanej lub upieczonej w piecyku. Traci ona w tej postaci swoje właściwości wywoływania przekrwienia skóry, zachowuje natomiast w pełnej sile działanie bakteriobójcze.

Syrop w cebuli
Dobrze utartą cebulę wymieszać z miodem lub syropem w równych częściach, podgrzać i wycisnąć przez płótno. Pić po łyżce stołowej 3-5 razy dziennie, dzieci po łyżeczce do herbaty.

Sok z cebuli
Dobrze posiekaną cebulę posypać cukrem, pozostawić w ciepłym miejscu na kilka godzin, wycisnąć sok przez płótno. Pić 2-4 razy dziennie po łyżeczce.

Katar
Przy stanach grypowych, tampony z gazy lub waty, z tartą cebulą wkłada się w nozdrza na 15 min rano, w południe i wieczorem.

Przepis dla panów z łysiną
Tłumacząc treść starych zaleceń na język współczesny, należy wcierać sok z cebuli w miejsca łysienia. Podobno sprzyja porostowi włosów a nawet brody.

Ludzie chorujący na wątrobę, woreczek żółciowy nie powinni spożywać cebuli na surowo lub mocno zrumienionej na tłuszczu, bowiem jako ciężko strawna-powoduje wzdęcia. W tym wypadku można jeść cebulę duszoną z niewielkim dodatkiem tłuszczu lub gotowaną z jarzynąmi.

Kiełki

W nasionach roślin gromadzi się bardzo dużo wartościowych składników.  Rosnący kiełek, który za chwilę przemieni się w dorodną roślinę i wyda owoce, wyciąga z ziarna wszelkiego rodzaju witaminy, nienasycone kwasy tłuszczowe, makro- i mikroelementy, enzymy, białka oraz łatwo przyswajalne węglowodany.

Zawarte są w nich białka, cukry, tłuszcze, naturalny błonnik i witaminy. Większość z nich dostarcza organizmowi witamin z grupy B, a także witamin A, C, E i H. W ich skład wchodzą również pierwiastki potrzebne do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu – wapń, żelazo, siarka, cynk, magnez, selen, potas i lit.

Kiełki są jedynym pożywieniem na ziemi, które łączą w sobie te, wydawałoby się niemożliwe, wymagania.Kiełkujące ziarno znajduje się w najwyższej fazie rozwoju niedojrzałej rośliny.

Kiełki zostały opisane jako „wysokosprawna chemiczna fabryka witamin, wytwarzająca przeciwutleniacze i chlorofil oraz przetwarzająca minerały i pierwiastki śladowe w bardziej dostępną biologicznie formę“.

Wszystkie gromadzone wartości odżywcze i enzymy potrzebne dla wzrostu całej nowej rośliny są skupione w kiełku ziarna.

Proteiny, węglowodany i tłuszcze są rozbijane, aby uwolnić aminokwasy, cukry proste oraz rozpuszczalne związki chemiczne. Niezbędne minerały takie jak wapno i magnez są dostarczane przez kiełki w prostszej formie dla lepszej asymilacji.
Białko roślinne pomaga odbudowywać komórki i tkanki.

Potas ujędrnia mięśnie, nie dopuszcza do ich wiotczenia.

Witamina C zwiększa odporność, zapobiega przeziębieniom.

Witamina E ma właściwości odmładzające. Zawarte w kiełkach składniki mineralne chronią przed anemią, usuwają dolegliwości przewodu pokarmowego, wpływają korzystnie na cebulki włosów.

Osoby, które jedzą kiełki, mają zdrowsze serce, skórę, nerwy i mózg, obniża się im również poziom cholesterolu we krwi. Przemiany zachodzące w kiełkujących ziarnach są bardzo korzystne.

Pożywienie wymagające mało lub niewymagające wcale energii do trawienia jest idealnym wyborem dla osób z  chronicznymi schorzeniami.

Żywa energia zawarta w świeżych kiełkach wspomaga możliwości samoleczenia się zarówno ludzi jak i zwierząt.

Kiełki dostarczają organizmowi wysokiej jakości pożywienia. Nie tylko dlatego, że zawierają wiele minerałów, witamin i enzymów potrzebnych dla odnawiania się tkanki, ale także dlatego, iż owo wspomagające trawienie pożywienie uwalnia zgromadzone w organizmie zapasy aby przyspieszyć metabolizm i wspomóc system immunologiczny.

Kiełki powinny być częścią diety osób odchudzających się, ponieważ zapewniają maksymalna ilość składników odżywczych przy minimalnej ilości kalorii.Powinniśmy uzupełniać żywienie kiełkami lub zastępować chleb świeżymi, skiełkowanymi nasionami.

Substancje smakowe, aromatyczne i zapachowe, aktywujące enzymy trawienne, a także fitohormony, działające hamująco na stany zapalne, aktywizujące gojenie ran i odbudowujące prawidłową florę bakteryjną organizmu.

Uzdrawiające i odmładzające właściwości kiełkujących ziaren były wykorzystywane już pięć tysięcy lat temu przez chińską arystokrację.

Przeprowadzone niedawno w Johns Hopkins School of Medicine badania wykazały, że „duża ilość stymulatorów enzymów, które chronią przed czynnikami rakotwórczymi mogą być dostarczane w pożywieniu przez małe ilości młodych kiełków, to znaczy trzydniowych kiełków brokuł, które maja tyle wartości energetycznych, co dziesięć do stu razy większa ilość dojrzałych warzyw.

Oczywiście, aby osiągnąć optymalne korzyści z kiełków, musimy wyhodować je sami.

Kiełki stanowią pokarm całościowy.
Co to znaczy?
Otóż kiełki posiadają substancje smakowe i aromatyczne aktywizujące enzymy trawienne,a te powodują prawidłowy rozwój flory bakteryjnej przewodu pokarmowego. To poprawia wchłanianie, a lepsze wchłanianie, to lepsze odżywienie każdej komórki naszego ciała.

Organizm dostaje w skiełkowanym ziarnie zharmonizowane składniki odżywcze. Nie w tabletkach, nie w paście do zębów, nie w kremie czy innych sztucznie wytworzonych produktach, a w naturalnym pożywieniu. Nie sprzeczajmy się z naturą.

Aby zamknięte i wysuszone ziarno zaczęło kiełkować, konieczne jest zapewnienie odpowiednich warunków, takich, jak światło, wilgoć i temperatura. Dzięki nim ziarno rozpoczyna cykl wzrostu, czyli budowy nowego życia, pomnażając ilość wszystkich składników w nim zawartych.

Do kiełkowania zbóż musimy zakupić w sklepie ze zdrową żywnością kiełkownicę atestowaną i nasiona przygotowane do kiełkowania. Są to nasiona nie zaprawiane środkami grzybobójczymi i tylko takie nadają się do kiełkowania. Normalne ziarno siewne jest silnie toksyczne.

Odpowiednie warunki do kiełkowania:

1) Oświetlenie – zmieniając warunki oświetlenia zmieniamy poziom zawartości danego składnika np. – ilość witaminy C wzrasta wraz z lepszym oświetleniem – ilość wit. A, E, K wzrasta w dobrym oświetleniu, ale nie w pełnym Słońcu.

2) temperatura – dla witamin jest ona najkorzystniejsza pomiędzy 18 a 21 C 

3) wilgotność – w zasadzie kiełki należy przelewać 2 razy dziennie, ale są też nasiona, które podlewamy 3 razy. Wodę z pojemnika po przelaniu i spłynięciu do końca, wylewamy. Należy zadbać o to, aby nasiona nie psuły się i pleśniały. Dzieje się tak wtedy, gdy wsypiemy ich zbyt dużą ilość. Wsypujemy jedną warstwę luźno rozłożonych nasion. Do zraszania także używamy zawsze letniej przegotowanej wody.

Domową hodowlę możemy zacząć od eksperymentalnego kiełkowania na sitku lub na ligninie. A gdy nabierzemy wprawy, pokusić się o założenie miniplantacji w pojemnikach.

Na sitku: łyżkę wypłukanego ziarna pszenicy lub owsa wysypujemy na plastikowe sitko do herbaty. Do szklanki wlewamy tyle letniej wody, by była jak najbliżej sitka, ale by ziarno w niej nie pływało. Wodę zmieniamy rano i wieczorem. Po czterech dniach kiełki będą gotowe do jedzenia.

Na ligninie: tak najłatwiej kiełkuje rzeżucha, rzodkiewka i siemię lniane. Wystarczy położyć na spodeczku zwilżony kawałek ligniny czy waty, rozsypać na nim (nie za gęsto!) nasionka. Musimy potem dbać o to, by podłoże nie wyschło i zraszać je 3-4 razy dziennie. Kiełki pojawią się po 3-5 dniach.

Na gazie: nasiona fasoli, soi, ciecierzycy najpierw moczymy w letniej wodzie przez 10-12 godzin. Później odsączamy je i opłukujemy. Do szerokiego naczynia nalewamy letniej przegotowanej wody. Nakrywamy gazą. Mocujemy ją gumką wokół brzegów, tak by tylko środek gazy lekko dotykał wody. Rozsypujemy nasiona na obwodzie. Mają cały czas leżeć na wilgotnej gazie, ale się nie moczyć (mogłyby zgnić). Po 3-6 dniach jasnozielone pędy będą gotowe do jedzenia. Pamiętajmy, by zerwane opłukać w zimnej wodzie i dobrze odsączyć.

W pojemniku: bardzo wygodna do uprawy kiełków w domu jest potrójna kiełkownica. Składa się z trzech przezroczystych pojemników, zbiornika na wodę umieszczonego na spodzie i pokrywy. Wszystkie części nałożone są jedna na drugą. Dno pojemników, do których wsypuje się nasiona, jest rowkowane, żeby ziarenka mogły się równomiernie rozłożyć, a potem nie sklejać. Odpowiednie “syfony” odprowadzają nadmiar wody i gazów wytwarzających się podczas kiełkowania. To proste urządzenie zapewnia roślinkom stabilną temperaturę i wilgoć. Nasze zadanie polega na codziennym, kilkakrotnym zraszaniu miniplantacji. Nadmiar ściekającej do zbiornika wody możemy wykorzystać do podlewania kwiatów. Jest to świetna odżywka.

Rodzaj kiełków 

Alfalfa tzn. Kiełki lucerny są bogate w witaminy A, B, E, żelazo, wapń, magnez oraz fosfor. Są szczególnie polecane dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących piersią oraz dla wegetarian.Kiełki lucerny podobnie jak kiełki fasoli mung również obniżają poziom „złego” cholesterolu we krwi i oczyszczają organizm z toksyn. Są delikatne w smaku, dlatego poleca się je szczególnie do sałatek, jako przekąskę lub do kanapek.Ułatwia nie tylko regenerację komórek narządów miąższowych takich, jak wątroba, śledziona czy trzustka, ale odbudowuje również florę jelita cienkiego, a szczególnie grubego. Olbrzymia ilość enzymów, witamin i mikroelementów sprawia, że te wszystkie wartości odżywcze są wchłaniane w całości. Hormony zawarte w lucernie stawiają ją w rzędzie leków stosowanych w chorobach układowych.

 
Moczenie: 6-12 godzin
Płukanie: 2 – 3 razy dziennie
Ilość: 1 miarka nasion daje 10 miarek kiełków
Czas kiełkowania: 3 dni na kiełki 1-2 cm, 6-7 dni na 4-5 cm
Idealna długość: 3-4 cm

Brokuł
Szczególnie wartościowe dla człowieka są kiełki brokuła, który jest niezwykle wartościowym warzywem zasobnym w wit. A, C, B1, B2, PP, wapń, żelazo, fosfor, magnez. Kiełki brokuła mają też lecznicze właściwości. Podobnie jak brokuł oraz inne rośliny z rodziny krzyżowych zawierają sulforafan – substancję zapobiegającą powstawaniu raka, a także, w pewnych przypadkach, powstrzymującą rozwój komórek nowotworowych.

Istotne jest, że kiełki zawierają nawet do 20 razy więcej sulforafanu niż dorosła roślina. Najwięcej jest ich w 3-dniowych kiełkach. Spożycie 50g kiełków dostarcza organizmowi tyle samo tej substancji, co spożycie 1kg brokuła. Kiełki brokułów powinny więc być stałym elementem w diecie ludzi chorych lub zagrożonych chorobami nowotworowymi. W brokule i kiełkach jest także koenzym Q10. Kiełki brokuła są pikantne w smaku, doskonale pasują do kanapek i mieszanych sałat.

Fasolka Adzuki
małe czerwone fasolki zwane są czasami czerwoną soją. Zawierają 25% białka i wszystkie aminokwasy, poza tryptofanem. Są również bogate w żelazo, niacynę i wapń. Smak jest podobny do fasolki Mung i może ona być stosowana alternatywnie do fasoli Mung.

Moczenie: 12 godzin
Płukanie: 4 razy dziennie
Ilość: 1 miarka nasion daje 4 miarek kiełków
Czas kiełkowania: ok. 4 dni
Idealna długość: 3-4 cm.

Fasola mung
są bogate w witaminy A, B kompleks, C, E, H, K, PP i liczne aminokwasy. Zawierają duże ilości wapnia, żelaza, magnezu, potasu, siarki i wiele mikroelementów (jod, mangan, lit, selen). Zawartość tych wszystkich substancji i związków powoduje, że spożywanie kiełków wpływa na wytworzenie odporności w organizmie. Są również nieocenionym źródłem białka (ok. 20%).

Dzięki obecności niezbędnych w procesie kiełkowania enzymów białko to jest łatwo przyswajalne, same kiełki zaś znacznie lżej strawne niż fasola. Kiełki fasoli Mung obniżają również poziom „złego” cholesterolu LDL. Są lekko chrupiące, powszechnie stosowane w daniach kuchni azjatyckiej, zarówno na ciepło, jak i na zimno. Kiełki z fasolki Mung są dobre dla początkujących, gdyż są bardzo łatwe w uprawie. Można je jeść już po 2 dniach ale lepiej poczekać aż pojawią się 2 małe listki.

Moczenie: 12 godzin
Płukanie: 2 – 3 razy dziennie
Ilość: 1 miarka nasion daje 4 miarek kiełków
Czas kiełkowania: 3-5 dni
Idealna długość: 2-4 cm.
Kiełki fasoli mung należy spażyć przed podaniem. 

Groszek
Kiełki z groszku są bogate w białko i witaminy C, B1 i A. Kiełki z groszku dodają sałatkom zapach przypominający świeży groszek. Kiełki nie powinny być uprawiane zbyt długo, bo stają się nieco twarde.
Moczenie: 12 godzin
Płukanie: 3 razy dziennie
Ilość: 1 miarka nasion daje 2 miarki kiełków
Czas kiełkowania: ok. 3 dni
Idealna długość: 2 cm.

Groch włoski
zwany również Garbanzo zawiera około 20% białka, sporo witamin A i C, a także żelaza, wapnia i magnezu. Kiełki wymagają częstego płukania i powinny być zjedzone jak osiągną długość 2-3 cm. Łatwo pleśnieje i nie powinien być kiełkowany razem z innymi fasolami. Tak jak kiełki z soi, również kiełki z grochu włoskiego powinny być szybko gotowane w przeciągu 3-5 minut.
Moczenie: 12-18 godzin
Płukanie: 3-5 razy dziennie
Ilość: 1 miarka nasion daje 2 miarek kiełków
Czas kiełkowania: ok. 2-3 dni
Idealna długość: 2-3 cm.

Gryka
Upewnij się, że masz grykę nie pozbawioną łuski. Ziarna należy opłukać ale nie moczyć. Kiełki są gotowe po 2-3 dniach. Płukać 3-4 razy dziennie.

Koniczyna
Kiełki koniczyny są doskonałym źródłem izoflawonów, które mogą być pomocne w zapobieganiu chorobom takim jak osteoporoza, rak, miażdżyca oraz w zwalczaniu symptomów menopauzy. Zawiera witaminy A, B1, B5, B6, C, E, K oraz składniki mineralne: Wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, cynk, sod, miedź, mangan, selen, Fitoestrogeny, antyoksydanty, chlorofil, aminokwasy, błonnik, karoten, białko (35%) Genisteina, substancja należąca do grupy izoflawonoidów, hamuje rozwój komórek nowotworowych. Kiełki koniczyny są bogate w antyoksydanty, substancje mineralne, chlorofil, aminokwasy, witaminy i białko.
Czas namaczania nasion: 4-6 godzin
Czas potrzebny do wzrostu: 4-5 dni

Kozieradka jest ważnym składnikiem sosów curry. Staje się popularna do kiełkowania ze względu na swój niepowtarzalny smak. Zawiera 30% białka, dużo żelaza i witaminy A. Kiełki można jeść już po 3 dniach ale lepiej poczekać 5 dni, aż wytworzą się listki. Smak robi się bardziej gorzki jeśli kiełkowanie przedłuża się.
Moczenie: 12 godzin
Płukanie: 2-3 razy dziennie
Ilość: 1 miarka nasion daje 8 miarek kiełków
Czas kiełkowania: ok. 3-5 dni
Idealna długość: 3 cm lub 6 cm z zielonymi listkami.

Pszenica
Kiełki z pszenicy zawierają 14% białka, a także sporo wapnia, fosforu, żelaza oraz witamin C, E, B, niacyny, tiaminy i kwasu pantotenowego. Pszenica jest łatwa do kiełkowania. Delikatny puszek pojawiający się na korzonkach jest często mylony z pleśnią, są to rozwijające się włośniki i mogą być jedzone z całą rośliną.Jęczmień, owies i żyto kiełkowane są tak samo jak pszenica, są bogate w cynk, witaminy C i E, karoten i witaminy z grupy B; chronią przed przeziębieniem. Moczenie: 12 godzin
Płukanie: 2-3 razy dziennie
Ilość: 1 miarka nasion daje 3 miarki kiełków
Czas kiełkowania: ok. 3-4 dni
Idealna długość: 2 cm.

Rzeżucha w 100 g młodych siewek rzeżuchy znajduje się około 60 mg witaminy C, 1,30 mg witaminy PP, po 0,20 mg witamin B1 i B2, 160 mg potasu, 32 mg magnezu, 36 mg wapnia oraz spore ilości siarki, która działa pobudzająco na apetyt i trawienie. Korzystna jest niska zawartość sodu i mała wartość kaloryczna rzeżuchy. Kiełki rzeżuchy polecane są w diecie dla cukrzyków, bo obniżają poziom cukru we krwi.Metoda kiełkowania: kiełkownik , sitko lub talerz z wilgotną ligniną.

Rzodkiew w 100 g kiełków znajduje się m.in. około 80 mg witaminy C, 6,60 mg witaminy PP, 60 mg magnezu, 1,20 mg cynku, 2,30 mg żelaza i wyjątkowo dużo soli wapnia – 90,80 mg. Kiełki z rzodkiewki mają ostry, pieprzny smak. Mogą zastępować szczypiorek, dobrze komponują się z potrawami jajecznymi, sosami śmietanowymi i majonezowymi. Dzięki dużej ilości witaminy C podnoszą odporność organizmu. Zawierają dużo siarki, dlatego wpływają korzystnie na stan skóry, włosów i paznokci. Kiełki rzodkiewki mają właściwości dezynfekujące, moczopędne, przeciwzapalne i są polecane przy schorzeniach wątroby i dróg żółciowych.Rzodkiewkę, tak samo jak gorczycę kiełkuje się w kiełkowniku, na sitku lub talerzu, nie moczyć nasion, ale pilnować, by były stale wilgotne.
Kiełki gotowe po 3-4 dniach.

Kiełki słonecznikowe, będące źródłem witamin z grupy B i D, białka, żelaza, fosforu, wapnia, magnezu, potasu, śladowych ilości miedzi i cynku i kwasów tłuszczowych, doskonale wpływają na cerę.Soczewica zawierają kwas foliowy mający krwiotwórcze działanie, który jest wskazany dla kobiet w ciąży do prawidłowego rozwoju płodu. W 100 g kiełków soczewicy znajduje się ponad 70 mg witaminy C, 0,2 mg witamin B1 i B2, dużo witaminy E, 30 mg wapnia, 166 mg fosforu, 2,30 mg żelaza, wyjątkowo dużo bo 0,33 mg miedzi i 1,48 mg cynku. Zawierają ok. 25% białka. Korzystna jest bardzo mała zawartość sodu. Podobnie jak kiełki lucerny mogą jeść je osoby, które nie tolerują preparatów żelaza. Kiełki z soczewicy są delikatne w smaku, nadają się zarówno do jedzenia na surowo w sałatkach i surówkach, jak i na ciepło. Dobrze wpływają na stan zębów.

Kiełki soczewicy przeciwdziałają zakażeniom wirusowym i mają działanie antynowotworowe.
Moczenie: 12 godzin
Płukanie: 2 – 4 razy dziennie
Ilość: 1 miarka nasion daje 6 miarek kiełków
Czas kiełkowania: 3-4 dni
Idealna długość: 2-3 cm

Kiełki z soi to klasyka w kuchni dalekowschodniej. Są delikatne w smaku i lekko chrupiące, idealnie nadają się do dań gorących, zwłaszcza chińskich przysmaków z woka. Wyśmienite źródło białka (prawie 40%!), żelaza, witaminy A, B, C, H a także lecytyny działają odmładzająco i wzmacniająco na organizm. Soja Regularne zjadanie kiełków soi koi nerwy, dodaje energii i apetytu. Niestety, kiełki z soi są dosyć trudne do uprawy. Należy starannie przebrać nasiona i odrzucić wszystkie uszkodzone. Bardzo ważne jest płukanie kiełków 4-6 razy dziennie, najlepiej co 3 godziny. Kiełki z soi powinny być gotowane (w wodzie lub na parze) przez kilka minut przed podaniem, w przeciwnym razie będą trudne do strawienia. Moczenie: 12 godzin
Płukanie: 4-6 razy dziennie
Ilość: 1 miarka nasion daje 4-5 miarek kiełków
Czas kiełkowania: 3-5 dni
Idealna długość: 2-4 cm

 

Amarantus– moczenie tylko przez 2-4 godziny. Bardzo drobne ziarna mogą przelecieć przez sitko, należy wyłożyć je kawałkiem bawełnianej tkaniny lub papierowym ręcznikiem i na nim rozłożyć ziarno. Kiełki mogą być gorzkawe.

Proso– niełuskane proso stanowi najlepszy materiał do kiełkowania.

Owies– należy używać niełuskanego owsa, tak zwanego „pełnego owsa” w przeciwnym wypadku owies nie wykiełkuje.

Ryż– tylko brązowy, niepoddany żadnym procesom ryż wykiełkuje.

Quinoa(komosa ryżowa) – moczenie 2-4 godziny. Kiełkuje bardzo szybko. Dostępna jest biała i czarna quinoa.

Lucerna i koniczyna – należy używać bawełny, miseczki, słoika lub cedzaka z papierowymi ręcznikami, aby zabezpieczyć przed przelatywaniem drobnych ziarenek. Moczenie 2-4 godziny. Lucerna i Koniczyna są najpopularniejszymi trawami stosowanymi do kiełkowania.

Soczewica(brązowa, zielona i czerwona) – brązowa i zielona soczewica pojawia się w różnych rozmiarach; mniejsze generalnie szybciej kiełkują. Czerwona soczewica jest zazwyczaj sprzedawana w połówkach a aby móc ją kiełkować potrzebna jest cała.

Sezam– moczenie 2-4 godziny. Należy stosować niełuskane ziarna sezamu. Jego kiełki są pyszne przez jeden dzień, ale kiedy zostają umieszczone w lodówce, zaczynają rosnąć i drugiego dnia są już gorzkie.

Aloes

aloe-vera-678040_960_720

Aloes wspaniała roślina daje nam wiele korzyści

– Aloe Vera Gel regeneruje i odbudowuje nasz organizm

– Aminokwasy to podstawowe składniki budulcowe naszego organizmu.

Aloes zawiera 8 podstawowych aminokwasówa co szczególnie ważne większości z nich nasz organizm sam nie jest w stanie wytworzyć !

 

– Aloe Vera Gel dostarcza niezbędne witaminy

Witaminy zapewniają prawidłowe funkcjonowanie procesów biochemicznych zachodzących w naszym organizmie. Aloes zawiera witaminę A, witaminy z grupy B – B1, B2, B6, B12, witaminę C i E, kwas foliowy oraz niacynę.

– picie miąższu Aloe Vera Gel, który jednocześnie naturalnie wspiera Twój system obronny organizmu to doskonałe uzupełnienie diety.

– Aloe Vera Gel wzmacnia naturalną odporność

– Aloe Vera Gel uzupełnia zasoby minerałów.

Minerały biorą udział w wielu ważnych procesach zachodzących w naszym organizmie. Pośród zawartych w Aloe Vera są magnez, cynk, żelazo, wapń, sód, potas, chrom i mangan. Prawdziwie potężny zestaw! Wszyscy wiemy, że dieta zawierająca potrawy bogate w makro i mikroelementy jest niezbędna dla dobra ogólnej kondycji fizycznej.

– Aloe Vera Gel wspiera procesy trawienne

Układ trawienny odpowiada za właściwe wchłanianie i przyswajanie substancji odżywczych zawartych w naszym pożywieniu a także za ich transportowanie do krwioobiegu. Dlatego tak niezmiernie ważne jest utrzymanie go w świetnym zdrowiu.

– Aloes i jego naturalne właściwości oczyszczające usprawniają funkcjonowanie jelit i efektywną absorbcję protein, redukując jednocześnie niepożądane bakterie i drożdże.

– Aloe Vera Gel oczyszcza organizm z toksyn

 Regularnie stosowany miąższ aloesowy w naturalny sposób pozwala organizmowi oczyszczać układ trawienny. Nasza dieta zawiera wiele niepożądanych substancji, które mogą powodować ospałość i wyczerpanie.

– Aloes jest także skuteczny w łagodzeniu zgagi i dolegliwości trawiennych.Pij regularnie miąższ aloesowy by zapewnić odpowiednie odżywienie organizmu.

– Regularne picie Aloe Vera Gel wpływa na dobre samopoczucie, podwyższając poziom energii i pomagając w zachowaniu prawidłowej wagi ciała.

– Aloe Vera Gel przeciwdziała efektom starzenia się

Skóra odtwarza się od 3 do 4 tygodni. Obfity zapas materiałów budulcowych zawartych w aloe vera może być wykorzystywany w jej codziennej regeneracji aby przeciwstawić się procesom starzenia. Aloes zawiera składniki niezbędne do prawidłowego procesu odbudowy skóry. Aloe Vera Gel może być eliksirem młodości dla Twojej skóry.

Aloe Vera Gel ma działanie przeciwzapalne

Miąższ Aloe Vera to składnica 12 naturalnych substancji, które działają przeciwzapalnie nie powodując efektów ubocznych w przeciwieństwie do wielu preparatów chemicznych.

– Aloes wspiera prawidłowe funkcjonowanie mobilności stawów i mięśni.

– Aloe Vera Gel łagodzi podrażnienia skóry

Fibroblasty to komórki, które są odpowiedzialne za powstawanie kolagenu odbudowującemu tkankę łączną. Aloe Vera wspiera działanie fibroblastów w stymulowaniu powstawania kolagenu co wpływa na szybszą regenerację skóry po oparzeniach, skaleczeniach, otarciach i podrażnieniach.

– Aloe Vera Gel dba o Twoje zęby

Zdrowie jamy ustnej i dziąseł także skorzysta z dobroczynnych właściwości aloe vera. Warto pochwalić się tym przy kolejnej wizycie u dentysty

Sok z trawy/pszenicy

Od zamierzchłych czasów wiele chorób leczono mocą zielonych roślin. Wiele ludów pierwotnych w czasie choroby odżywiało się wyłącznie trawami i roślinami zielonymi. Tak samo robią zwierzęta prowadzone instynktem przetrwania.

Zieleń to kolor wiosny i przemiany Drzewa (według teorii Pięciu Przemian) – niesie w sobie odnowę, jest związana z czakrą serca znajdującą się w środku klatki piersiowej.

Zielony pomaga równoważyć wszelką dysharmonię na poziomie emocjonalnym i fizycznym.

Obecność produktów zielonych w posiłkach ożywia je, odświeża i działa relaksująco.

Wszystkie rośliny zielone łączy jedna cecha – zawartość chlorofilu. Im jest go więcej tym roślina jest bardziej zielona. Chlorofil ma zdolność oczyszczania, gaszenia stanów zapalnych i odmładzania.

Pomaga również w leczeniu anemii, obniża wysokie ciśnienie krwi, wzmacnia jelita, zmniejsza nerwowość i działa jak łagodny środek moczopędny.

Pokarmy zawierające znaczne ilości chlorofilu są traktowane jak specyficznie działające lekarstwo. Ich zbawienne działanie polega przede wszystkim na tym, że neutralizują skutki niepełnowartościowej diety, braku ruchu fizycznego i życia pełnego napięć.

Produktem o wysokiej zawartości chlorofilu jest trawa zbóż.

W sprzedaży najpopularniejsza jest zielona trawa pszenicy (można ją kupić w postaci proszku lub tabletek w sklepach ze zdrową żywnością). Jednak zielone pędy pszenicy można bardzo prosto wyhodować w domu.

Pod względem zawartości chlorofilu i witaminy A, niewiele produktów może trawie pszenicznej dorównać.

Zadziwiające jest, że trawa pszeniczna zawiera 20 % białka – prawie tyle samo co różne gatunki mięs. Co ważne, są w niej również śladowe ilości witaminy B12.

Trawa pszeniczna ma działanie wychładzające i mocno oczyszczające.

Wspomaga trawienie, jest skuteczna przy przepracowanej, nadmiarowej wątrobie, zapaleniu żołądka i jelit.

Trawa pszeniczna dostarcza unikalnych enzymów trawiennych.

Ich stężenie jest niespotykane w żadnych innych produktach żywnościowych. Są wśród nich enzymy opóźniające niszczenie i mutację komórek, dzięki czemu trawa pszeniczna skutecznie wspomaga leczenie chorób zwyrodnieniowych i zapobiega starzeniu.

Enzymy te posiadają również wyjątkowe działanie przeciwzapalne, mocniejsze nawet od sterydów.

To właśnie zawartość unikalnych enzymów powoduje, że lepiej jest trawę pszeniczną jeść w postaci świeżej niż w formie tabletek czy proszku, ponieważ suszenie niszczy enzymy!!

Świeża trawa (a szczególnie sok z niej) szczególnie korzystnie działa u osób z objawami gorąca i nadmiaru takimi jak: uderzenia gorąca, żółty nalot na języku, szybki puls, zaczerwieniona twarz, donośny głos, niechęć do wysokich temperatur.

Wartości odżywcze
100 ml soku z trawy pszenicy zawiera:

  • Kalorie – 20
  • Chlorofil – 40,2 mg
  • Białko – 2,9 g
  • Tłuszcz – 0,57 g
  • Węglowodany – 1,92 g
  • Betakaroten – 405 IU
  • Witaminy A – 409 IU
  • Witaminy E – 14,53 IU
  • Witaminy B1 – 76,4 mcg
  • Witaminy B2 – 124,7 mcg
  • Witaminy B3 – 105,5 mcg
  • Witaminy B5 – 5,75 mg
  • Witaminy B6 – 191,7 mcg
  • Witaminy C – 3,48 mg
  • Sód – 9,87 mg
  • Potas – 141 mg
  • Wapń – 23,2 mg
  • Fosfor – 72 mg
  • Magnez – 23 mg
  • Żelazo – 0,58 mg
  • Cynk – 0.32 mg
  • Błonnik – 95,8 mg
  • Kwas foliowy – 27,8 mcg

Jakie korzyści mamy z picia sokow trawy?

-dbudowuje czerwone krwinki I obniża ciśnienie krwi
-oczyszcza krew, organy i przewód pokarmowy
-trawa pszeniczna ma wlaściwości wzbogacające krew i przez to pobudza
metabolizm oraz system enzymatyczny

-pomaga rownież w zmniejszeniu
ciśnienia krwi przez rozszerzanie dróg krwionośnych w organiźmie
-stymuluję tarczycę

-zapobiega otyłości

-niestrawności, i wielu innym dolegliwościom
-zawiera mnóstwo minerałów alkalicznych dzięki czemu przyczynia się do
zmniejszenia nadmiernej kwasowości krwi

-może być stosowana do łagodzenia wielu wewnętrznych obrażeń, i jest z powodzeniem stosowana w leczeniu wrzodów żołądka, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego,
zaparcia, biegunek i innych dolegliwości przewodu pokarmowego

-wspomaga detoks całego organizmu oraz pracę wątroby i układu
krwionośnego

-enzymy i aminokwasy w niej zawarte chronią przed

czynnikami rakotwórczymi jak żaden inny lub lek
-sok z trawy pszenicznej wzmacnia nasze komórki, odtruwa wątrobę i
krew, i chemicznie neutralizuje zanieczyszczenia środowiska
-zwalcza on nowotwór i neutralizuje toksyny

Rodzimy sie z pewną iloscią enzymów które mają nam slużyc do końca
życia I process ten może być naturalnie przedłużony z zewnątrz przez
dodanie egzogennych enzymów , takich jak te znalezione w soku z
pszenizcznej trawy jak I w surowym jedzeniu pod każdż postacią.

Wszystko co jest gotowane nie posiada enzymów, dlatego że wysoka temperatura je
uśmierca.

Sok z trawy pszenicy ma niezwykłe podobieństwo do naszej krwi.

Zawarty w trawie chlorofil jest niezwykle podobny do hemoglobiny, która przenosi tlen we krwi. Chlorofil jest rozpuszczalny w cząsteczkach tłuszczu, które są wchłaniane bezpośrednio do krwi za pośrednictwem układu chłonnego,dlatego tez chlorofil zostaje wchłonięty w ten sposób bezpośrednio do naszej krwi .

Innymi słowy, gdy „krew“ roślin jest wchłaniana przez człowieka przekształca się w ludzką krew, która transportuje substancje odżywcze do każdej komórki naszego ciała.

-stosowane zewnętrznie na skórę może pomóc wyeliminować swędzenie niemal natychmiast

-ukoi oparzoną skórę i działa jako środek odkażający
-wcieranie soku w skórę głowy przed szamponem pomoże naprawić uszkodzone włosy i złagodzić swędzenie, łuszczenie się, warunki skóry głowy
-trawa pszeniczna jest kojąca i lecznicza na wysypki, trujący bluszcz, grzybice, ukąszenia owadów, czyraki, owrzodzenia, otwarte wrzody, guzy, i tak dalej.

Może byc stosowana jako okład który powinien być zmieniany co 2 -4 godziny.
Gdy postawiona w sypialni blisko głowy nad łóżkiem jest w stanie poprawić sen dzieki wzbogaceniu tlenu z powietrza i wytworzeniu zdrowych jonów ujemnych pomoże ci spać więcej i spokojniej.

-płukanie gardła sokiem z trawy pszenicznej osłodzi oddech i wzmacni dziąsła

-neutralizuje substancje toksyczne, takie jak kadm, nikotyna, stront, rtęc, i polichlorek winylu.

 

Oferuje korzyści w postaci płynnej transfuzji tlenu z soku tzn sok z tej trawy zawiera tzw ciekły tlen.

Tlen jest niezbędny do wielu procesów ciała:

-pobudza trawienie (utlenianie żywności)

-promuje jaśniejsze myśli (mózg wykorzystuje 25% tlenu w organizmie)

-chroni
-krew przed bakteriami beztlenowymi takimi jak komórki nowotworowe które
nie mogą istnieć w obecności tlenu

-przywraca siwe wlosy do naturalnego koloru.
-dodaje energii !!!!!!!!!!!!!!!!!!!
-spożywanie tego soku codziennie jest idealnym zabiegiem kosmetycznym, który spowalnia proces starzenia się.
-zmniejsza skutki promieniowania.

-jeden z enzymów znalezionych w soku z trawy pszenicznej SOD, zmniejsza wpływ promieniowania i dziala anty-zapalnie na uszkodzenia komórek po ataku serca
-przywraca płodność

A oto przepis na domową produkcję trawy pszenicznej: wsypujemy do dużego, płaskiego naczynia warstwę ziemi (ok. 2 cm), układamy na niej nasiona pszenicy (polecam orkiszową), przykrywamy następną warstwą ziemi (ok. 1,5 cm). Lekko nawilżamy i odstawiamy. Podlewamy codziennie uważając, żeby zachować odpowiednią wilgotność ziemi. Kiedy pędy osiągną co najmniej 10 cm, ścinamy je i wyciskamy z nich sok. Można również żuć pędy, ale papkę, która powstanie po żuciu wyrzucamy. Po pierwszych żniwach pozwalamy pędom odrosnąć, potem można je ścinać jeszcze dwa razy.

Ponieważ sok z trawy jest bardzo skoncentrowany pijemy go do 60 g dziennie, nie więcej.

Zapobiegawczo spożywamy pędy trawy pszenicznej raz dziennie, leczniczo do trzech razy.

Jeśli wydaje sie Wam to zbyt skomplikowane, polecam po prostu kiełkowanie ziaren pszenicy aż do pojawienia się części zielonych. Takie kiełkowanie wymaga więcej czasu (ok 7 dni).

Im dłuższe zielone pędy, tym zdrowsze kiełki.

Warto jednak wiedzieć, że kiełki to potężny zastrzyk energii – nie jedzcie ich przed snem, bo możecie mieć kłopoty ze spaniem (trochę jak po kawie).

Jednak jeśli zauważycie u siebie dolegliwości wskazujące na wysuszenie i przegrzanie organizmu – spróbujcie domowej hodowli trawy pszenicznej ponieważ jest ona niezwykle skuteczna przy łagodzeniu takich objawów.

A tu znalazłam na youtube filmiki:

Jak uprawiać pszenicę w domu cz1:

Jak uprawiać pszenicę w domu cz2:

Chlorofil

Chlorofil to barwnik, dzięki któremu rośliny mają kolor zielony. Oprócz tego nazywany jest “roślinną krwią” a jego podstawowa cząsteczka ma budowę niemal identyczną z cząsteczką hemoglobiny– różni się od cząsteczki ludzkiej krwi tylko jednym atomem.
W cząsteczce krwi znajduje się atom żelaza, a w centrum cząsteczki chlorofilu – atom magnezu. Chlorofil dodatkowo jest odpowiedzialny za proces fotosyntezy, który pobudził naukowców do jego głębszej analizy, a w szczególności wpływu chlorofilu na zdrowie człowieka.

Korzyści z chlorofilu dla zdrowia

-zwalcza liczne bakterie patogenne
-zapobiega wzrostowi kamieni w nerkach
-łagodzi bóle
-ma wpływ na czerwone krwinki (prawdopodobnie z powodu budowy molekularnej
chlorofilu, która jest podobna do budowy hemoglobiny).
-stabilizuje ciśnienie krwi i oddychanie
-Wzmacnia mięsień sercowy
-delikatnie odwadnia
-zwiększa odporność organizmu
-spowalnia proces utleniania się komórek, wskutek czego zapobiega przedwczesnemu starzeniu, jak i arteriosklerozie
-eliminuje wolne rodniki, które mogą uszkadzać komórki
-przyspiesza proces gojenia ran
-chroni przed szkodliwym promieniowaniem
-zapobiega chorobom nowotworowym
-reguluje transport jelitowy
-eliminuje toksyny i metale ciężkie

Zalety  zielonych soków/ koktajli

Jedną z wielkich zalet soków obfitujących w chlorofil jest  ich oczyszczające działanie w układzie pokarmowym i wydalniczym, z czym wiąże się oczyszczenie krwi, limfy i płynów wewnątrzkomórkowych.

Ciało oczyszczone jest sprawne, dobrze trawi, dobrze przyswaja, a jego właściciel jest pełen energii i wigoru.

Zielone warzywa to naturalne źródło nie tylko chlorofilu, ale również witamin i mikroelementów, prowitaminy A (karotenu), który ma- jak wykazały badania- działanie przeciwrakowe (chroni przed chorobami nowotworowymi), witaminy C, potasu, magnezu, żelaza, wapnia etc.
Zielone szejki są bardzo odżywcze.

Ich optymalny skład dla ludzi to ok. 60% dojrzałych ekologicznych owoców zmieszanych z ok. 40% zielonymi ekologicznymi warzywami.

Zielone szejki w porównaniu do soków, są kompletnym pożywieniem gdyż nadal zawierają błonnik.

Dodatkowo zielone warzywa są źródłem kwasu foliowego i foiliantów.

Proporcja owoców i warzyw 60/40 sprawia, że dominującym smakiem jest smak owocowy a zarazem zielony warzywny smak wyrównuje słodkość dodając miły posmak.

Wypicie 2 – 3 filiżanek zielonego szejka dziennie, gwarantuje, że spożywamy wystarczającą ilość zielenin, które w stanie surowym są często trudne do jedzenia/ gryzienia ze względu na ich budowę ( twarde nerwy, liście etc).

Wielu ludzi nie spożywa wystarczającej ilości zielenin lub spożywając je zapomina o ich długotrwałym przeżuwaniu, dzięki czemu uwalniane są dobroczonne składniki warzyw zielonych.

Jak je przygotować?

Bardzo dobrze sprawdzają się takie warzywa jak sałata, kapusta włoska,  jarmuż – zwłaszcza na początku eksperymentowania z zielonymi koktajlami, ponieważ mają w miarę neutralny smak.

Można jednak także sięgnąć po pietruszkę, kolendrę czy liście pokrzywy, mięty, szpinaku.

Jeśli chodzi o owoce to istnieje pełna dowolność- wszystko w zależności od waszych preferencji. Można dodać odrobinę wody bądź lodu, aby rozcieńczyć napój.

Dodatkowo można wykorzystać sok z wyciśniętej cytryny, cynamon, syrop z agawy lub małą łyżeczkę miodu.

Warto dodać odrobinę oleju lnianego, z pestek winogron, oliwy z oliwek, ponieważ wspomoże to wchłanianie substancji rozpuszczalnych w tłuszczach jak witaminy A, K oraz luteiny.

Zielone koktajle można przechowywać do 3 godzin w lodówce w szklanym, szczelnie zamkniętym pojemniku, jednak oczywiście najlepiej wypić go zaraz po przygotowaniu.

Ważne jest to, by nie pić codziennie tych samym kombinacji warzywno-owocowych, zwłaszcza w przypadku szpinaku, który zawiera szczawiny, spożywane w nadmiarze mogą utrudniać wchłanianie wapnia i żelaza.